Groowt Ujes Diktee is weer terug, ‘Het Újes dialect is uniek’

‘Ze góng mi de gelaoje kâr’ en ‘dè is ne groowte lózzie’. ‘Újese’ uitdrukkingen staan op 20 mei weer centraal bij de twintigste editie van het Groowt Újes Diktee.

“Daar zijn we heel blij mee”, zegt Chris van Haandel die het diktee als vanouds presenteert. Deze keer is het dictee niet in de raadszaal, maar in de bibliotheek vanwege de verbouwing van het gemeentehuis.

De opzet van het dictee, waarvoor de teller van het aantal aanmeldingen op 25 staat, blijft onveranderd, namelijk een aantal korte opgelezen verhaaltjes in het dialect waarna een zin volgt die deelnemers op moeten schrijven. Wel probeert Van Haandel creatief te blijven. “Elke keer zijn het andere woorden en andere zinnen”, zegt Van Haandel, die iedere keer weer nieuwe woorden uit het boek ‘Ut Újese óp z’n Újes’ haalt of inspiraties opdoet tijdens gesprekken met andere Udenaren. "Bijvoorbeeld als iemand iets zegt in het café. Dan denk ik 'dat kan van pas komen!'"

Tekst gaat verder onder de video

Dialectpuzzel

In de aanloop naar het dictee verschijnen een viertal puzzels in het dialect. Een van de puzzels gaat over het raden van betekenissen van Újese uitdrukkingen. Dat levert volgens Van Haandel al veel voorpret op. “Er zijn veel mooie gesprekken in Uden, want een van de uitdrukkingen is ‘Ze góng mi de gelaoje kâr’. Ik heb al veel variaties gehoord, dus dat wordt lachen. Er zijn ook veel leuke reacties.”

Het Újese dialect is en blijft uniek, maar Van Haandel ziet een sombere toekomst voor het dialect. “Dat verdwijnt, net zo goed als andere dialecten. Over vijftig jaar zijn er niet veel mensen meer die dialect spreken. Als we niet opletten spreken we dan allemaal Engels.”

advertentie Banner site download de app
Defecte trein legt treinverkeer tussen Oss en Den Bosch plat
DEFECTE TREIN

Defecte trein legt treinverkeer tussen Oss en Den Bosch plat

DEFECTE TREIN

Defecte trein legt treinverkeer tussen Oss en Den Bosch plat

Een defecte trein bij station Oss West heeft het treinverkeer tussen Oss en Den Bosch donderdag aan het eind van de middag helemaal stilgelegd. Reizigers hebben ruim een uur vastgezeten in de kapotte trein.

Biologische producten minder in trek na coronacrisis
INFLATIE

Biologische producten minder in trek na coronacrisis

Vleesvervangers en biologische producten kenden de afgelopen jaren een flinke groei in supermarkten en speciaalzaken. In het eerste halfjaar van 2022 is deze groei echter ingezakt door de hoge inflatie en stijgende kosten. Lokale winkeliers in Den Bosch en in Kruisstraat pleiten voor het afschaffen van de btw op groente en fruit.

Cliënten van Dichterbij krijgen tweede editie van onlinefestival WAUW
ONLINEFESTIVAL

Cliënten van Dichterbij krijgen tweede editie van onlinefestival WAUW

Stichting Dichterbij houdt zaterdag de tweede editie van het onlinefestival WAUW. Het is een festival voor en door mensen met een verstandelijke beperking, hun familie en medewerkers en vrijwilligers van de stichting.

Kameraden gaat door onder paraplu Bij Katrien
EENZAAMHEID

Kameraden gaat door onder paraplu Bij Katrien

Stichting Kameraden stopt toch niet en gaat verder onder de paraplu van Bij Katrien. Begin dit jaar was de toekomst nog erg onzeker

Bernheze investeert 1,5 miljoen euro om ambities waar te maken in 2023
BEGROTING BERNHEZE

Bernheze investeert 1,5 miljoen euro om ambities waar te maken in 2023

De gemeente Bernheze gaat het komende jaar flink investeren. Dat blijkt uit de gepresenteerde begroting voor 2023. Maar hoe het er in de jaren na 2023 uit ziet, blijft een groot vraagteken.

Zonder leerlingen Hooghuis geen nieuwe fietsenstalling TOP
SV TOP

Zonder leerlingen Hooghuis geen nieuwe fietsenstalling TOP

De leerlingen van het Hooghuis ZuidWest zijn aan de slag gegaan met de nieuwe fietsenstalling voor sv TOP. Zij doen dit in samenwerking met het Koning Willem I College en verschillende Osse bedrijven.

advertentie Banner site download de app
Kameraden gaat door onder paraplu Bij Katrien
EENZAAMHEID

Kameraden gaat door onder paraplu Bij Katrien

Stichting Kameraden stopt toch niet en gaat verder onder de paraplu van Bij Katrien. Begin dit jaar was de toekomst nog erg onzeker

Bernheze investeert 1,5 miljoen euro om ambities waar te maken in 2023
BEGROTING BERNHEZE

Bernheze investeert 1,5 miljoen euro om ambities waar te maken in 2023

De gemeente Bernheze gaat het komende jaar flink investeren. Dat blijkt uit de gepresenteerde begroting voor 2023. Maar hoe het er in de jaren na 2023 uit ziet, blijft een groot vraagteken.

Zonder leerlingen Hooghuis geen nieuwe fietsenstalling TOP
SV TOP

Zonder leerlingen Hooghuis geen nieuwe fietsenstalling TOP

De leerlingen van het Hooghuis ZuidWest zijn aan de slag gegaan met de nieuwe fietsenstalling voor sv TOP. Zij doen dit in samenwerking met het Koning Willem I College en verschillende Osse bedrijven.